Przejdź do treści Wyszukiwarka
  • Logo z niebieskim, trójbocznym kształtem zawierającym trzy przypominające gwiazdy figury w kolorach białym, czerwonym i żółtym. Po prawej stronie znajduje się czarny tekst w języku polskim:
  • Obraz przedstawia flagę narodową Polski, która składa się z dwóch poziomych pasów: białego na górze i czerwonego na dole. Po prawej stronie flagi znajduje się napis Rzeczpospolita Polska w kolorze czarnym.
  • Białe tło z czarnym polskim napisem
  • Logo Instytutu Badań Edukacyjnych. Po lewej stronie znajduje się pomarańczowy kwadrat z białą abstrakcyjną figurą. Po prawej stronie znajduje się nazwa Instytutu Badań Edukacyjnych w dużym tekście nad
“Projekt realizowany przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy z dofinansowaniem z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS).”

Młodsi, lepiej wykształceni i pracujący częściej uczą się w dorosłości

Zdjęcie przedstawia trzech mężczyzn siedzących przy stole. Mężczyżni siedzą przy komputerach - jeden mężczyzna siedzi sam przy komputerze, a obok dwóch mężczyzn patrzy na ekran drugiego laptopa.
Aktywności związane z uczeniem się częściej podejmują osoby lepiej wykształcone i młodsze. Sprawdzamy wpływ wieku, wykształcenia i statusu zawodowego na podejmowanie uczenia się w dorosłości na podstawie wyników badania Uczenie się dorosłych Polaków przeprowadzonego w 2025 r. przez zespół IBE PIB.

Uczenie się a wiek

Wraz z wiekiem wyraźnie maleje odsetek osób podejmujących jakiekolwiek aktywności związane z uczeniem się. W grupie 25–34 lata wyniósł on 76,2%, w grupie 35–44 lata utrzymuje się na poziomie 72,8%, zaś w kolejnych kategoriach wiekowych wyraźnie spada: w grupie 45–54 lata do 65,4%, a w grupie 55–64 lata do 42,4%.

Wykres słupkowy przedstawiający uczenie się w dorosłości w co najmniej jeden sposób a wiek w latach.

Zależność ta utrzymuje się w przypadku różnych form uczenia się: edukacji formalnej i uczenia się nieformalnego. Wyjątkiem jest uczenie się pozaformalne, w którego przypadku najwyższy odsetek podejmujących uczenie (na poziomie 41,4%) występuje nie w najmłodszej analizowanej grupie, ale w grupie 35–44 lata. Biorąc pod uwagę silny związek uczenia się z aktywnością zawodową, do większej aktywności edukacyjnej mogą skłaniać perspektywy awansu zawodowego wśród osób zbliżających się do szczytu kariery.

Uczenie się a wykształcenie

Osoby z wyższym poziomem wykształcenia częściej podejmują aktywności związane z uczeniem się. Wśród tych z wykształceniem co najwyżej gimnazjalnym uczyło się 35,9% respondentów, zawodowym 43,4%, średnim 61,1%, zaś wyższym – już 85,9%.

Wykres słupkowy przedstawiający uczenie się w dorosłości w co najmniej jeden sposób a wykształcenie.

Tę zależność jeszcze lepiej widać, gdy pod lupę weźmiemy różne formy uczenia się. I tak uczenie pozaformalne podejmuje niespełna co dziesiąta osoba z wykształceniem podstawowym lub zawodowym, ale już co piąta z wykształceniem średnim i ponad 60% osób z wykształceniem wyższym. Podobnie jest z uczeniem się nieformalnym: tu uczestnictwo deklaruje co piąta osoba z wykształceniem podstawowym, co czwarta z zawodowym, ale już niespełna połowa osób z wykształceniem średnim i prawie trzy czwarte osób z wyższym.

Uczestnictwo w edukacji formalnej w analizowanych grupach wiekowych jest niskie – w żadnej z nich nie przekracza 8%. Na uwagę może zasługiwać fakt, że odsetek uczestniczących w tej edukacji osób z wykształceniem podstawowym na poziomie 2,8% jest nieznacznie wyższy, niż osób, które ukończyły szkołę zawodową lub średnią (1,2–2%). Wyższy wskaźnik edukacji formalnej w grupie z najniższym wykształceniem można wiązać z uzupełnianiem wykształcenia w dorosłości.

Co ciekawe, wykształcenie ma wpływ także na uczenie się w miejscu pracy: aktywności z nim związane deklaruje 17,2% osób z wykształceniem podstawowym, 26,1% z zawodowym, 38,8% ze średnim i 56% z wyższym.

Uczenie się a sytuacja zawodowa

Jednak w dużej mierze uczestnictwo w uczeniu się determinuje sam status na rynku pracy. Wśród osób pracujących jakąkolwiek aktywność związaną z uczeniem się deklaruje aż 73,2% z nich, podczas gdy wśród bezrobotnych to już tylko 32,6%, a wśród biernych zawodowo – 26,2%. Jeszcze niższe uczestnictwo, na poziomie 21%, odnotowujemy w grupie emerytów i rencistów.

Wykres słupkowy przedstawiający uczenie się w dorosłości w co najmniej jeden sposób a status na rynku pracy.

W kontekście kształtowania pozycji na rynku pracy niepokoić może niskie uczestnictwo osób bezrobotnych w uczeniu pozaformalnym, obejmującym kursy i szkolenia. Aktywność w tym zakresie zadeklarowało jedynie 3,9% respondentów z tej grupy, podczas gdy nawet w przypadku osób biernych zawodowo jest to już 7,9%. Wśród osób pracujących wskaźnik ten wyniósł 39,6%.

Wykres słupkowy przedstawiający uczenie się pozaformalne w co najmniej jeden sposób a status na rynku pracy.

Więcej o edukacji dorosłych w kontekście zawodowym dowiesz się z komunikatu Rozwój w miejscu pracy? Edukacja dorosłych w kontekście zawodowym. Natomiast o czynnikach skłaniających do podejmowania uczenia się przeczytasz w komunikacie Nastawienie ma znaczenie – podejście Polaków do uczenia się w dorosłości.

Prosty rysunek żarówki wykonany niebieską linią, z krótkimi liniami rozchodzącymi się od niej w celu przedstawienia światła. Żarówka zawiera wewnątrz zygzakowaty żarnik. Ilustracja jest minimalistyczna i znajduje się na białym tle.

Informacja o badaniu
Ogólnopolskie badanie potencjału ZSK dla uczenia się w dorosłości (robocza nazwa: Uczenie się dorosłych Polaków) przeprowadzono między kwietniem a lipcem 2025 r. metodą wywiadów bezpośrednich z udziałem ankietera (CAPI) oraz wywiadów telefonicznych (CATI), na reprezentatywnej próbie mieszkańców Polski w wieku 18–69 lat, wylosowanych z rejestru PESEL (n = 2249). Treść komunikatu odnosi się do grupy Polaków w wieku 25–64 lat.

Przypis bibliograficzny

Jeśli chcesz zacytować fragment powyższego komunikatu, wygeneruj przypis bibliograficzny, wskazujący źródło cytatu:
Generuj
Dziękujemy za przeczytanie artykułu !

Chcesz wiedzieć więcej?

Chcesz być na bieżąco z treściami na stronie? Zostaw nam swój adres e-mail – odezwiemy się do Ciebie.