Dla wielu osób szeroko rozumiane uczenie się jest ważną aktywnością – aż 65% osób uczyło się w dorosłości w co najmniej jeden sposób (ucząc się w ramach edukacji formalnej, poprzez uczenie się pozaformalne, nieformalne lub uczenie się w miejscu pracy). Same sposoby uczenia się były już natomiast bardzo zróżnicowane.
W ciągu roku poprzedzającego badanie zaledwie 3,9% dorosłych (25-64 lata) uczestniczyło w edukacji formalnej. Wynik ten jednak można uznać za niezaskakujący w kontekście Polski, gdyż poprzez edukację formalną określamy uczenie się w szkole czy na studiach (w tym studiach podyplomowych), a więc formy kojarzone w naszym kraju głównie z dziećmi, młodzieżą oraz młodymi dorosłymi. I rzeczywiście, zależności te widać wśród badanych – w grupie wiekowej 18-24 uczestniczyło w niej znacznie więcej osób (53,4%).
Dorosłość nie oznacza, jednak, że przestajemy się uczyć, po prostu częściej wybieramy inne formy uczenia się, takie jak filmiki w internecie, kursy stacjonarne lub online, a nawet warsztaty w drugim końcu kraju. Postrzeganie tego, w jaki sposób możemy się uczyć, uległo więc znaczącej modyfikacji, a dla wielu osób stanowi nieodzowną część dorosłości.
Częściej niż po edukację formalną dorośli sięgają po tzw. uczenie się pozaformalne, czyli takie formy jak, np.: kursy, szkolenia, warsztaty, prywatne lekcje, prelekcje, staże. W trakcie 12 miesięcy poprzedzających badanie, z którejś z tych możliwości skorzystało 33,8% dorosłych mieszkańców Polski. Wciąż najpopularniejsze były kursy, szkolenia i warsztaty odbywające się stacjonarnie (20,5%), jednak internetowe kursy oraz szkolenia znalazły się na drugim miejscu (12,7%).
Uczenie się nieformalne, czyli działanie poza systemem edukacji formalnej czy zorganizowanych aktywności pozaformalnych (i jest np. uczeniem się samodzielnym) podejmowało 48,8% badanych, a najpowszechniejszym sposobem sięgania po wiedzę lub zdobywanie nowych umiejętności było korzystanie z materiałów dostępnych w Internecie (34,6% badanych). Wciąż jednak w samodzielnej nauce wykorzystywane byłyksiążki, podręczniki czy czasopisma (24,5%). Istotne było również uczenie się od swoich bliskich – członków rodziny, przyjaciół czy znajomych (19,4%).
Uczenie się nie jest procesem jednoznacznym – może posiadać bardzo konkretny cel, zawodowy lub nie, a może też pozwolić nam odkrywać siebie samych, to w czym jesteśmy dobrzy i co lubimy, a co nie sprawia nam satysfakcji czy przyjemności:
Rozmówca: Oczywiście, to, że się nie nadajemy do czegoś to jest uczenie się, to nie jest żadna porażka, po prostu się nie nadajemy.
Badacz: Okej. Czyli to też jest testowanie swoich możliwości.
Rozmówca: Oczywiście, tak. (R26)*
*Fragment transkrypcji z badania pilotażowego realizowanego przed właściwym badaniem reprezentatywnym
Jeśli interesuje Cię konkretny wycinek uczenia się – formalnego, pozaformalnego czy nieformalnego, to kliknij w dane określenie w tekście, przeniesiesz się wtedy do szerszego opisu. Miłej lektury!
Informacja o badaniu
Ogólnopolskie badanie potencjału ZSK dla uczenia się w dorosłości (robocza nazwa: Uczenie się dorosłych Polaków) przeprowadzono między kwietniem a lipcem 2025 r. metodą wywiadów bezpośrednich z udziałem ankietera (CAPI) oraz wywiadów telefonicznych (CATI), na reprezentatywnej próbie mieszkańców Polski w wieku 18–69 lat, wylosowanych z rejestru PESEL (n = 2249). Treść komunikatu odnosi się do grupy Polaków w wieku 25–64 lat.
Generuj
