W ramach badania „Opiekuję się – pracuję” badaliśmy oczekiwania, potrzeby, trudności i obawy osób opiekujących się niesamodzielnymi bliskimi. Jedną z kluczowych potrzeb tej grupy, jaką udało się zidentyfikować w toku wywiadów, okazała się możliwość odpoczynku, oderwania się od swoich obowiązków domowych. Wniosek ten był zbieżny z wynikami diagnozy sytuacji życiowej osób opiekujących się bliskimi niesamodzielnymi, którą przeprowadziliśmy przed realizacją badania.
W związku z tym chcieliśmy – poza działaniami badawczymi – zaproponować osobom uczestniczącym w projekcie działania wspierające. W ten sposób przygotowaliśmy model wsparcia, który w trakcie realizacji projektu testowaliśmy.
O modelu wsparcia
Wdrażany przez nas model wsparcia opierał się na trzech zasadniczych aspektach, czyli udzieleniu wsparcia
- emocjonalnego,
- kompetencyjnego,
- zawodowego.
Ta kolejność nie jest przypadkowa. Wsparcie emocjonalne odgrywało w projekcie centralną rolę, ponieważ wiele bolączek, które trapią osoby opiekujące się bliskimi niesamodzielnymi, dotyczy trudnych emocji tych osób – osamotnienia, poczucia bezsilności, złości, niepewności. Wierzymy, że udzielenie im wsparcia na tym polu może przynieść wiele korzyści nie tylko im samym, ale również ich podopiecznym, rodzinom i otoczeniu.

Taka konstrukcja modelu wsparcia miała na celu zadbanie o różne potrzeby osób
uczestniczących w spotkaniach, należące do różnych sfer:
- sfery emocjonalnej – zadbanie o ich lepsze samopoczucie, budowanie poczucia własnej wartości i równowagi emocjonalnej, wzmocnienie odczuwania satysfakcji z wykonywanej pracy, która jest wyczerpująca i jednocześnie bardzo ważna;
- sfery edukacyjnej, merytorycznej – ugruntowanie i uporządkowanie wiedzy z zakresu sprawowania opieki oraz rozwijanie kompetencji opiekuńczych;
- sfery rozwojowej, zawodowej – identyfikowanie i budowanie świadomości swoich mocnych stron i potencjału kompetencyjnego, uzyskanie przez uczestników grupy perspektywy, w której doświadczenie związane ze sprawowaniem opieki nad bliskim może być atutem na rynku pracy.
Działanie programu było nakierowane na zapewnienie bieżącego wsparcia osobom opiekującym się niesamodzielnymi bliskimi i miało odpowiadać na aktualne potrzeby jego uczestniczek, odczuwane tu i teraz. Program miał im zapewnić długotrwałą równowagę emocjonalną, tak aby mogły one lepiej i w zdrowszy dla siebie sposób pełnić funkcję osoby opiekującej się bliskim, aby mogły z większą nadzieją i bardziej optymistycznie spojrzeć w ich wspólną przyszłość.
Opiekuję się – pracuję. Narzędziownik
Narzędziownik, czyli zbiór scenariuszy i praktycznych wskazówek do realizacji programu skierowanego do osób opiekujących się osobami niesamodzielnymi, powstał na bazie doświadczeń z realizacji projektu „Opiekuję się – pracuję”.
W wywiadach na koniec projektu uczestniczki mocno podkreślały, że udział w nim miał dla nich duże znaczenie. Kontynuowanie spotkań grupy przez wspomniane osoby już poza projektem to dla nas wyraźny sygnał, że projekt był potrzebny i warto powtarzać podobne działania. Uznaliśmy za pożyteczne, aby podzielić się naszymi doświadczeniami i wypracowanymi materiałami. Model zawiera praktyczne wskazówki dotyczące tego, jak zaplanować i zorganizować grupę wsparcia, a także opis metod i technik, które można stosować podczas pracy warsztatowej, warto więc, aby mogły z niego skorzystać wszystkie osoby i instytucje, które działają na rzecz osób opiekujących się innymi.
Uważamy, że jest istotne, aby wsparcie udzielane osobom opiekującym się bliskimi odbywało się systemowo, co będzie korzystne dla wszystkich zainteresowanych – samych osób opiekujących się, ich podopiecznych, rodzin, instytucji i państwa. Zachęcamy do sięgnięcia do Narzędziownika i wprowadzenia jego wskazówek w życie – każdy krok w kierunku wsparcia opiekunów to krok ku lepszej przyszłości zarówno dla nich, jak i ich podopiecznych.








