Czym jest zespół stresu opiekuna i jak go uniknąć?

Do najczęstszych symptomów zespołu stresu opiekuna należą:

• ciągłe napięcie i zmęczenie,
• trwale obniżony nastrój,
• brak możliwości (lub umiejętności) regeneracji i odpoczynku.

Jak wskazała jedna z uczestniczek badania w trakcie wywiadu:

W rodzinach oczekuje się od tego głównego opiekuna, że on to będzie w ogóle wszystko tam dźwigał z uśmiechem na twarzy i że w ogóle on nic nie potrzebuje, on nie ma do niczego praw.

Uczestniczka projektu

Opieka nad bliskim stanowi wyzwanie kompetencyjne i emocjonalne, a przy tym zazwyczaj niesie ze sobą istotne ograniczenia życiowe dla osoby, która taką opiekę sprawuje. Doświadczenie opiekowania się bliską osobą niesamodzielną może być w związku z tym trudne i wymagające, choć jednocześnie bywa źródłem zarówno satysfakcji wynikającej z poczucia wykonywania głęboko wartościowej pracy, jak i dostrzegania możliwości własnego rozwoju. 

Główną potrzebą osób opiekujących się bliskimi jest zatem możliwość mentalnego oderwania się choć na chwilę od trudnej sytuacji życiowo-zawodowej. Nawet krótki odpoczynek od codzienności daje szansę na regenerację, która może w znacznym stopniu poprawić sytuację życiową osób sprawujących opiekę nad bliskimi. Zadbanie o własne emocje jest kluczowe dla zachowania dobrostanu życia codziennego takich osób. Dobrze zorganizowane i przemyślane wsparcie może je choć trochę odciążyć. 

Zespół badaczy IBE przeprowadził badanie, które miało na celu zrozumienie i opisanie sytuacji osób opiekujących się bliskimi niesamodzielnymi, ich oczekiwań, potrzeb, trudności i obaw. W ramach tego projektu testowano również model wsparcia obejmujący potrzeby emocjonalne takich osób.

Opieka nad bliskimi niesamodzielnymi to wyzwanie, które wymaga zarówno ogromnego zaangażowania, jak i wsparcia – emocjonalnego i organizacyjnego. Mamy nadzieję, że dzięki opracowanym materiałom organizacje i instytucje zajmujące się pomocą opiekunom zyskają kompleksowe narzędzie, które może realnie poprawić jakość życia osób opiekujących się bliskimi. Zachęcamy do czytania innych wpisów dotyczących projektu „Opiekuję się – pracuję”, zapoznania się z Raportem z interwencji badawczej skierowanej do osób opiekujących się niesamodzielnymi bliskimi oraz do korzystania z materiałów opracowanych po zakończeniu testowania modelu wsparcia, które są zawarte w Narzędziowniku. Więcej o modelu wsparcia i samym Narzędziowniku można przeczytać w artykule: Jak wspierać osoby sprawujące opiekę nad niesamodzielnymi osobami bliskimi?